MOZOM vergelijkt

MOZOM porównuje: czerwony kod, falę upałów czy nowy język ostrzeżeń?

MOZOM vergelijkt Media 25 juni 2026 om 18:52

Zdjęcie AI starej gazety, wody, wentylatora, termometru i nowoczesnych czerwonych ostrzeżeń pogodowych na laptopie i telefonie jako obraz fali upałów i kodu czerwonego.

Źródło: MOZOM vergelijkt
Tytuł MOZOM: MOZOM porównuje: czerwony kod, falę upałów czy nowy język ostrzeżeń?
Oryginalny tytuł: NOS, KNMI, RIVM, CBS i stare archiwa ciepła pokazują, jak to samo ciepło pochodzące z fal upałów i porad dotyczących wody zamieniło się w alarmy pogodowe i analizę skutków
Autor: MOZOM-redactie
Data: 25 juni 2026 om 18:52
Temat: Porównanie pierwszego holenderskiego kodu czerwonego oznaczającego upały z poprzednimi poważnymi falami upałów w latach 2003, 2006 i 2019, kiedy językiem były głównie fala upałów, plan upałów, porady dotyczące picia i kod pomarańczowy.

Streszczenie oryginalnego tekstu

25 czerwca 2026 r. NOS podaje, że w Holandii po raz pierwszy wydano kod czerwony ze względu na upały. KNMI ostrzega przed ekstremalnymi upałami, wysoką wilgotnością, temperaturą rzędu 9–10 stopni, tropikalnymi nocami i dolegliwościami zdrowotnymi, które mogą dotykać również zdrowych ludzi. Ostrzeżenie ma charakter nie tylko meteorologiczny: KNMI wspomina również o skutkach, konsekwencjach społecznych i zespole ds. skutków pogody, w skład którego wchodzą takie strony jak Krajowe Centrum Kryzysowe, policja, straż pożarna, ProRail i Rijkswaterstaat. To inny sygnał ostrzegawczy niż w przypadku starszych fal upałów. W 2006 r. Holandię doświadczyły dwie fale upałów; Według KNMI lipiec 2006 r. był najcieplejszym miesiącem od rozpoczęcia pomiarów w 1706 r., a CBS zgłosiło w lipcu około tysiąca dodatkowych zgonów z powodu upałów. Jednak wówczas w wiadomościach nie wspomniano o kodzie czerwonym oznaczającym ciepło, ponieważ obecny system kodowania kolorami był widoczny w archiwum KNMI dopiero od 2010 r., a krajowy plan ciepłowniczy powstał dopiero w 2007 r. Również w 2019 r., kiedy Holandia oficjalnie po raz pierwszy przekroczyła 40 stopni, przy czym w Gilze-Rijen temperatura wyniosła 40,7 stopnia, według późniejszych źródeł zajmujących się adaptacją klimatyczną zastosowano kod pomarańczowy, a nie czerwony. W 2024 r. RIVM napisał nawet, że w Holandii nie zadeklarowano jeszcze kodu czerwonego oznaczającego ciepło.

Uderzające w tym przesłaniu

Uderzające jest to, że kod czerwony nie jest czystym słowem termometru. KNMI pisze, że wytyczne meteorologiczne dla kodu pomarańczowego i czerwonego mogą być takie same i to wpływ jest wiodący. W rezultacie falę upałów, którą wcześniej określano jako surową pogodę w lecie, można obecnie uznać za sytuację ryzyka społecznego. Niekoniecznie oznacza to, że ostrzeżenie jest bzdurą, ale zmienia nastawienie obywateli do wiadomości.

Mniej widoczny kontekst

Mniej widoczne jest to, że Holandia stworzyła system ostrzegania przed upałami po poprzednich intensywnych latach. Upał w latach 2003 i 2006 spowodował nadmierną śmiertelność i zapotrzebowanie na opiekę zdrowotną; następnie przeprowadzono ćwiczenia związane z planem ciepłowniczym, lokalnymi planami ciepłowniczymi, kolorami kodów, mocą cieplną i scenariuszami. W przeszłości często mówiono: robi się gorąco, pij wystarczająco dużo, uważaj na osoby starsze i dzieci, dostosuj szkołę lub pracę. Teraz ludzie mówią też: system musi być przygotowany, służby ratownicze muszą działać, należy oceniać zdarzenia, a infrastruktura może stać się podatna na zagrożenia.

Możliwy przekaz za wiadomością

Możliwym przesłaniem jest to, że media nie tylko informują, jak gorąco się robi, ale także jakie znaczenie społeczne nabiera to ciepło. Kod czerwony zamienia temperaturę w zadanie: dostosuj swoje zachowanie, zorganizuj opiekę, ogranicz ryzyko i poważnie traktuj język rządowy.

Neutralny wniosek

Neutralny wniosek: nie, podczas poprzednich fal upałów zwykle nie poruszano tematu kodu czerwonego oznaczającego upał. Czasem dlatego, że system jeszcze nie istniał, czasem dlatego, że właściwym językiem był kod pomarańczowy lub Plan Ciepła. Ale samo ciepło nie było nieszkodliwe. Różnica polega na oprawie i organizacji: od komunikatu o fali upałów po informowanie o ryzyku.