MOZOM-analyse
Minder cookiebanners, meer speelruimte met uw gegevens: wat de EU ‘vereenvoudiging’ noemt

- Bron
- Raad van de Europese Unie, Europese Commissie, Europees Parlement, EDPB, EDPS en BEUC
- MOZOM-kop
- Minder cookiebanners, meer speelruimte met uw gegevens: wat de EU ‘vereenvoudiging’ noemt
- Auteur
- Ron Caroselli
- Datum
- 2026-10-28
Samenvatting origineel bericht
Op 21 oktober 2026 bereikten de EU-lidstaten overeenstemming over hun positie voor de Digital Omnibus. Het pakket wijzigt onder meer de AVG, de ePrivacyregels en de meldregels voor cyberincidenten. Het is nog geen geldend recht: onderhandelingen met het Europees Parlement moeten nog beginnen. De Raad heeft de omstreden poging van de Commissie om het begrip ‘persoonsgegevens’ te vernauwen niet overgenomen, maar steunt andere versoepelingen. De politieke vraag is daardoor niet of alle vereenvoudiging slecht is, maar wie vooral van iedere vereenvoudiging profiteert en welke controle de burger ervoor inlevert.
Wat is er op 21 oktober werkelijk besloten?
De Raad heeft een onderhandelingsmandaat vastgesteld. Daarmee bepalen de lidstaten hun gezamenlijke inzet tegenover het Europees Parlement. De bestaande AVG-regels blijven gelden totdat Parlement en Raad een definitieve tekst aannemen en die in werking treedt.,De Raad wil verschillende digitale wetten samenvoegen en meldprocedures stroomlijnen. De Commissie schatte eerder dat het bredere digitale vereenvoudigingspakket jaarlijks ongeveer 1,2 miljard euro aan administratieve kosten kan besparen.,De grootste privacykritiek op het oorspronkelijke Commissievoorstel betrof een mogelijke vernauwing van het begrip persoonsgegevens. De Raad zegt de huidige definitie te behouden en introduceert in plaats daarvan een afzonderlijke regel voor de beoordeling van pseudonieme gegevens.,De Raad steunt tegelijk uitzonderingen voor biometrische verificatie en resterende verwerking van gevoelige data in AI-systemen, maar zegt aanvullende waarborgen toe te voegen. De precieze waarde daarvan hangt af van de definitieve wettekst en de handhaving.
Het geruststellende woord ‘vereenvoudiging’
‘Vereenvoudiging’ klinkt technisch en vrijwel risicoloos. Het woord legt de nadruk op formulieren, kosten en irritante banners, niet op de vraag welke wettelijke plichten verdwijnen of welke gegevens zonder afzonderlijke toestemming mogen worden verwerkt.,De populaire cookiebanner is een doeltreffend symbool: vrijwel iedereen ergert zich eraan. Door het hele pakket als oplossing voor cookiemoeheid te presenteren, krijgen veel ingewikkeldere wijzigingen rond AI, biometrie, datalekken en inzagerechten minder aandacht.,Ook de tegenstelling tussen innovatie en privacy kan misleiden. Duidelijke regels kunnen innovatie helpen én burgers beschermen. De relevante vraag is daarom niet hoeveel regels verdwijnen, maar of verantwoordelijkheden verdwijnen terwijl datastromen blijven groeien.
Niet iedere versoepeling is een privacyaanval
Een stortvloed aan meldingen met nauwelijks risico kan toezichthouders afleiden van ernstige datalekken. Een hogere drempel kan dus doelmatiger toezicht opleveren.,Automatische browservoorkeuren kunnen sterker zijn dan tientallen misleidende banners, mits weigeren even eenvoudig blijft en websites de keuze technisch moeten respecteren.,Gemeenschappelijke formulieren, risicolijsten en meldpunten kunnen vooral kleinere organisaties helpen die nu met overlappende Europese regels worstelen.,De Raad heeft aantoonbaar gereageerd op kritiek door de bestaande definitie van persoonsgegevens te behouden. Het beeld dat alle AVG-bescherming stilletjes wordt afgeschaft, wordt door de openbare tekst niet gedragen.
Mogelijke boodschap achter het nieuws
Een schoner toestemmingsscherm is niet automatisch sterkere privacy. Minder zichtbare regels zijn alleen vooruitgang wanneer de onderliggende bescherming controleerbaar blijft.
Neutrale conclusie
De Digital Omnibus is geen bewezen plan om de AVG af te schaffen en bevat praktische verbeteringen. Toch is ‘vereenvoudiging’ een politiek gunstige verpakking voor meer dan het opruimen van cookiepop-ups. De Raad wil bedrijven op meerdere punten meer beoordelingsruimte geven bij cookies, datalekken, biometrie, onderzoek en AI. Daar staan waarborgen tegenover, en de meest omstreden vernauwing van persoonsgegevens is geschrapt. Wat nog niet kan worden vastgesteld: welke tekst na onderhandelingen met het Europees Parlement overblijft, hoeveel administratieve besparing werkelijk wordt bereikt en of toezichthouders genoeg capaciteit houden om nieuwe uitzonderingen streng te begrenzen.
Bron:
- Raad van de Europese Unie: mandaat voor vereenvoudiging van privacy- en cyberregels
- EUR-Lex: voorstel Digital Omnibus COM(2025) 837
- Europees Parlement: wetgevingsdossier 2025/0360(COD)
- EDPB en EDPS: gezamenlijk oordeel over de Digital Omnibus
- Volledig gezamenlijk oordeel van EDPB en EDPS
- BEUC: bescherming van consumentenrechten in de Digital Omnibus
- Europese Commissie: overzicht van het digitale pakket